De Inhoud en Betekenis van 'The Sinking Ark' (1979): Norman Myers' Ecologische en Economische Reconceptualisering van Soortenverlies

In september 1979 publiceerde de Britse milieuwetenschapper en ecoloog Norman Myers het baanbrekende werk The Sinking Ark: A New Look at the Problem of Disappearing Species bij Pergamon Press1. Het boek markeerde een fundamentele epistemologische en beleidsmatige kentering binnen het mondiale natuurbehoud3. Waar de traditionele natuurbescherming zich decennialang nagenoeg uitsluitend had geconcentreerd op het behoud van esthetisch aantrekkelijke gewervelde diersoorten via strikt afgebakende wildreservaten, introduceerde Myers een analytisch kader waarin biologische extinctie werd ontleed als een macro-economisch, geopolitiek en biosferisch fenomeen2.

De titel van het werk bevatte een expliciete deconstructie van het bijbelse narratief van de Ark van Noach2. Waar de mythische ark alle bekende diersoorten integraal behoedde voor de verdrinkingsdood, betoogde Myers dat de biosfeer – de werkelijke ark van de aarde – door toedoen van menselijke overexploitatie en habitatconversie slagzij maakte2. Duizenden soorten gleden hierdoor geruisloos onder de golven zonder dat de wetenschap zelfs maar hun bestaan, fysiologie of ecologische betekenis had kunnen documenteren2.

Kwantificering van de Uitstervingscrisis: Van Achtergrondwaarde naar Globale Spasme

De kernstelling van The Sinking Ark luidde dat het tempo waarin levensvormen verdwijnen door menselijke activiteit vele honderden malen hoger lag dan de natuurlijke evolutionaire achtergronduitsterving2. Myers inventariseerde de destijds beschikbare biologische schattingen en stelde vast dat het totale soortenaantal op aarde vermoedelijk tussen de vijf en tien miljoen lag1. Hiervan was medio jaren zeventig slechts circa 1,5 miljoen wetenschappelijk beschreven en geclassificeerd, waarbij de overgrote meerderheid van de niet-gedocumenteerde organismen bestond uit tropische insecten, schimmels, micro-organismen en vaatplanten8.

Vóór de verschijning van Myers' studie ging de gevestigde zoölogische consensus – mede uitgedragen door instanties zoals de International Union for Conservation of Nature (IUCN) – ervan uit dat de mondiale uitstervingsratio rond één soort of ondersoort per jaar lag, vrijwel uitsluitend geregistreerd onder bekende vogels en zoogdieren9. Myers toonde aan dat deze aanname getuigde van een ernstige methodologische blinde vlek4. Door ecologische data over grootschalige ontbossing te koppelen aan biogeografische principes, becijferde hij dat de aarde in werkelijkheid reeds ten minste één soort per dag verloor10. Hij projecteerde dat deze dynamiek tegen het einde van de jaren tachtig zou escaleren tot circa één soort per uur, met als uiteindelijke prognose dat de mensheid tussen 1975 en het jaar 2000 minstens één miljoen soorten kon verliezen, overeenkomend met 10 tot 20 procent van de gehele terrestrische biota1.

Analytische Dimensie

Traditioneel Natuurbeschermingsparadigma (vóór 1979)

Het Model van The Sinking Ark (Norman Myers, 1979)

Geschatte soortenrijkdom

Gecentreerd op bekende, beschreven taxa (~1,5 miljoen soorten)9

5 tot 10 miljoen levensvormen wereldwijd1

Geraamde uitstervingsratio

~1 gewervelde diersoort of ondersoort per jaar9

Minimaal 1 soort per dag, met acceleratie naar 1 soort per uur10

Geprojecteerd cumulatief verlies

Lokale decimering van geïsoleerde populaties4

Minstens 1 miljoen soorten vóór de eeuwwisseling1

Primaire oorzaak van extinctie

Directe overbejaging, trofeeënjacht en commerciële vangst4

Systemische habitatvernietiging en landconversie in tropische biomen2

Object van bescherming

Charismatische megafauna (zoogdieren, spectaculaire vogels)3

Gehele ecosystemen, kiemplasma, ongewervelden en planten4

Rechtvaardigingsgrond

Moreel plichtsbesef, esthetiek en wildbeheer3

Utilitaristische waarde, genetische reservoirs en macro-economische stabiliteit2

Myers vergeleek deze versnelling uitdrukkelijk met de vijf grote geologische massa-extincties uit het aardse verleden, zoals de Krijt-Tertiair-overgang waarin de dinosauriërs verdwenen3. De fundamentele historische cesuur lag volgens de auteur in het causale mechanisme: waar eerdere biocide episodes het gevolg waren van fysische catastrofes of abrupte planetaire klimaatverschuivingen, trad in het huidige tijdperk één enkele biologische entiteit op als geologische kracht2.

De Structurele Oorzaken: Tropische Ontbossing en de Mondiale Consumptie-economie

Een centrale analytische bijdrage van het werk was de verschuiving van schuld en oorzaak. Waar het publieke debat over bedreigde diersoorten destijds werd beheerst door excessen zoals de ivoorhandel of pelsjacht, betoogde Myers dat dergelijke directe vervolging marginaal was in vergelijking met de structurele ontwrichting van het leefgebied van soorten2. Hij identificeerde tropische vochtige wouden (tropical moist forests) als het absolute brandpunt van de crisis19. Deze complexe, oude biomen besloegen slechts een beperkt percentage van het landoppervlak, maar herbergden tussen de 40 en 50 procent van alle levende soorten19.

Myers legde gedetailleerd bloot hoe de grootschalige ontbossing in het Amazonebekken, Centraal-Afrika en Zuidoost-Azië werd aangedreven door een complex samenspel van lokale armoede en mondiale kapitaalstromen2. Aan de basis stonden verarmde en landloze boeren, door Myers omschreven als ontwortelde landbouwers (shifted cultivators), die door ongelijke binnenlandse bezitsverhoudingen naar de bosgrens werden gedreven om via zwerflandbouw stukken primair woud plat te branden5. Tegelijkertijd opereerden buitenlandse houtkapconcerns met zwaar materieel om hoogwaardig tropisch hardhout te winnen voor afzetmarkten in het noordelijk halfrond, wat leidde tot secundaire degradatie en de aanleg van penetratiewegen die het bos verder fragmenteerden4.

In dit verband introduceerde het werk het conceptuele raamwerk voor de zogeheten hamburger connection10. Myers legde een direct causaal verband tussen de massale transformatie van Midden-Amerikaans regenwoud in weidegronden en de stijgende vraag naar goedkoop importrundvlees door de Amerikaanse fastfoodindustrie5. Door deze transnationale ketens inzichtelijk te maken, formuleerde Myers een vernieuwende geopolitieke stelling: het uitsterven van tropische soorten was geen autonoom derdewereldprobleem of louter het resultaat van lokaal wanbeheer, maar een directe externaliteit van het consumptiepatroon en de handelsstructuren van de geïndustrialiseerde wereld2. Ontwikkelingslanden, belast met zware buitenlandse schulden en geconfronteerd met ongunstige ruilvoeten, zagen zich gedwongen hun ecologische kapitaal tegen bodemprijzen te liquideren om aan kortetermijnverplichtingen te voldoen5.

Utilitaristische Waardering: Kiemplasma, Farmacologie en Functionele Ecosystemen

Om traditionele economen, industriëlen en overheidsinstanties te betrekken bij de bescherming van de biosfeer, koos Myers doelbewust voor een pragmatische en instrumentele benadering van biologische hulpbronnen2. Hij bepleitte dat een beroep op louter ethische principes of de intrinsieke waarde van de natuur ontoereikend was om op te boksen tegen de dominante krachten van economische expansie2. In plaats daarvan kwantificeerde hij de onvervangbare economische, agrarische en farmacologische baten die de biosfeer de menselijke maatschappij bood20.

Op het terrein van de landbouw waarschuwde Myers voor de structurele kwetsbaarheid van de moderne voedselvoorziening9. De Groene Revolutie had geleid tot wijdverbreide genetische homogenisering: uitgestrekte arealen werden beplant met een uniform spectrum van hoogproductieve monoculturen van tarwe, maïs en rijst5. Deze gecultiveerde rassen waren uiterst vatbaar voor snel evoluerende schimmelziekten, insectenplagen en klimaatextremen9. Myers toonde aan dat de agronomische wetenschap uitsluitend in staat was deze gewassen vitaal te houden door periodiek vers genetisch materiaal – kiemplasma of germplasm – in te kruisen vanuit wilde voorouders en verwante variëteiten in tropische ecosystemen9. Het verlies van wilde biotopen impliceerde derhalve de gestage erosie van de genetische reservebank die de mondiale voedselzekerheid schraagde8.

In de biomedische sector fungeerde de levende natuur volgens The Sinking Ark als een onvervangbaar chemisch arsenaal19. Een aanzienlijk aandeel van de commerciële geneesmiddelen steunde op complexe biochemische moleculen die door planten, schimmels en zeedieren waren geëvolueerd als afweermechanisme20. Myers documenteerde het schoolvoorbeeld van de roze maagdenpalm (Catharanthus roseus), een inheemse plantensoort uit Madagaskar34. Wetenschappelijk onderzoek naar de secundaire metabolieten van deze plant had geleid tot de isolatie van vincristine en vinblastine, alkaloïden waarmee de overlevingskansen van acute lymfoblastische leukemie bij kinderen stegen van 20 naar 80 procent en waarmee ook de ziekte van Hodgkin succesvol kon worden bestreden34. Aangezien Madagaskar tegelijkertijd te maken had met grootschalige ontbossing, benadrukte Myers dat het onherroepelijk verdwijnen van duizenden nog niet onderzochte tropische plantensoorten neerkwam op het verbranden van een medische bibliotheek voordat de boeken waren gelezen20.

Naast directe consumptieve toepassingen formuleerde Myers een vroege theorie over ecosysteemdiensten11. Hij betoogde dat minder zichtbare organismen, in het bijzonder ongewervelden, bodemfauna en microben, fundamentele ecologische functies vervullen zoals bestuiving, nutriëntenrecycling en biologische plaagbeheersing4. Myers stelde dat het verlies van de helft van de mondiale insectensoorten de agrarische productie binnen een enkel jaar in een diepe crisis zou storten, waarmee hij aantoonde dat maatschappelijke welvaart en industriële activiteit afhankelijk waren van de intacte werking van functionele ecosystemen4.

Conservatiebeleid en Bestuurlijke Innovaties: Triage en Mondiale Compensatie

In het constructieve deel van The Sinking Ark formuleerde Myers beleidsmechanismen die radicaal braken met het bestaande, passieve reservatenbeheer1. Hij stelde vast dat de beschikbare fondsen voor natuurbescherming volstrekt inadequaat waren en introduceerde daarom het medische principe van triage in de natuurbescherming9.

In plaats van schaarse middelen willekeurig toe te wijzen aan ernstig bedreigde maar ecologisch marginale en nauwelijks te redden soorten, bepleitte hij een rationele en systematische allocatie6. Binnen dit systeem werden soorten verdeeld over drie categorieën: soorten die hoe dan ook gedoemd waren uit te sterven door te ver gevorderde habitatfragmentatie, soorten die zonder directe menselijke interventie op eigen kracht konden voortbestaan, en een tussenliggende categorie van soorten en ecosystemen met een hoge ecologische of genetische sleutelwaarde waar financiële en fysieke interventie een reëel verschil kon maken4. Deze triagebenadering vormde de directe conceptuele basis voor Myers' latere, invloedrijke theorie van biodiversity hotspots, waarin conservatiemiddelen prioriteit kregen in geografische zones die werden gekenmerkt door een uitzonderlijke concentratie van endemische soorten onder acute antropogene dreiging8.

Op het vlak van internationale politiek en governance pleitte Myers voor een nieuw institutioneel evenwicht tussen het noordelijk en het zuidelijk halfrond2. Hij formuleerde het voorstel voor een wereldwijde Trust for Species, waarin biodiversiteit werd geherdefinieerd als een mondiaal gemeengoed (common heritage of mankind) onder internationaal rentmeesterschap35. Omdat de fysieke instandhouding van tropische wouden aanzienlijke economische opportuniteitskosten met zich meebracht voor ontwikkelingslanden, stelde hij voor om internationale heffingen en belastingen in te voeren op multinationale sectoren die profiteerden van biologische hulpbronnen, zoals de farmaceutische industrie en de houthandel2.

De opbrengsten hiervan moesten via internationale compensatiemechanismen rechtstreeks worden doorgesluisd naar tropische staten ter bekostiging van natuurbehoud en ter compensatie van niet-gerealiseerde landbouwopbrengsten2. Daarnaast benadrukte Myers dat natuurbehoud ten dode was opgeschreven zolang het werd vormgegeven als een gewapend conflict tussen parkwachters en hongerende bevolkingsgroepen; een duurzaam beleid vereiste integratie van armoedebestrijding, landhervormingen en erkenning van lokaal gebruiksrecht20.

Receptie, Controverses en Wetenschappelijke Nalatenschap

De publicatie van The Sinking Ark ontketende felle intellectuele debatten en markeerde de opkomst van een nieuw maatschappelijk bewustzijn rond mondiale milieuproblemen3.

Binnen de biologische wetenschappen vond Myers' alarmerende synthese sterke weerklank bij vooraanstaande wetenschappers zoals Edward O. Wilson, Paul R. Ehrlich en Peter H. Raven3. Het werk fungeerde als een van de voornaamste wegbereiders voor de oprichting van de conservation biology als een georganiseerde, crisisgeoriënteerde wetenschapstak in het begin van de jaren tachtig3. De conceptuele fundamenten uit het boek mondden rechtstreeks uit in het prestigieuze National Forum on BioDiversity dat in 1986 in Washington D.C. werd georganiseerd door de National Academy of Sciences en het Smithsonian Institution, de conferentie waar de term "biodiversiteit" definitief werd gecanoniseerd in de wetenschappelijke literatuur en de mondiale politiek3.

Tegelijkertijd riep het boek stevige wetenschappelijke en economische kritiek op10. Een voornaam geschilpunt betrof de methodologische verantwoording van de uitstervingsratio's25. Traditionele taxonomen en paleontologen wezen erop dat het empirische bewijs voor het verlies van veertigduizend soorten per jaar ontbrak, aangezien het aantal officieel gedocumenteerde uitstervingen van gewervelde dieren in moderne tijden vele malen lager lag18. De neoklassieke econoom Julian Simon engageerde zich in een langdurige openbare polemiek met Myers en verweet hem ongegrond ecologisch doemdenken en statistische inflatie ter behoeve van politieke fondsenwerving11.

Myers pareerde deze kritiek door te betogen dat de conventionele empirie ontoereikend was om het fenomeen te vatten: wanneer immense arealen primair tropisch woud integraal werden ontbost, verdwenen tienduizenden endemische insecten- en plantensoorten die nooit door een westerse taxonoom waren geregistreerd8. De wiskundige projecties, gebaseerd op de relatie tussen soortenaantal en leefgebiedoppervlak uit de eilandbiogeografie, gaven volgens Myers een realistischer beeld van de reële biosferische destructie dan het wachten op formele classificaties van uitgestorven resten25.

Op beleidsmatig niveau bleek de invloed van The Sinking Ark diepgaand en structureel3. De ontbossingstempi die Myers in 1979 berekende en in daaropvolgende rapporten verfijnde, werden in de daaropvolgende decennia in grote lijnen bevestigd door onafhankelijke satellietwaarnemingen en teledetectie10. Zijn institutionele en utilitaristische benadering vormde de basis voor de World Conservation Strategy van 1980 (opgesteld door IUCN, UNEP en WWF) en leidde via een direct intellectueel spoor naar het juridisch bindende VN-Verdrag inzake Biologische Diversiteit (CBD) dat in 1992 tijdens de Earth Summit in Rio de Janeiro werd ondertekend22.

Conclusie

The Sinking Ark van Norman Myers geldt als een van de meest invloedrijke milieumanifesten van de late twintigste eeuw3. Het werk transformeerde het vraagstuk van soortenverlies van een gespecialiseerde ecologische en morele zorg naar een harde macro-economische en geopolitieke realiteit2. Door de dynamiek van mondiale waardeketens bloot te leggen en de onvervangbare waarde van kiemplasma, biosferische stabiliteit en bio-organische moleculen te kwantificeren, toonde Myers aan dat natuurbehoud een existentiële voorwaarde was voor het functioneren van de menselijke beschaving2.

Zijn baanbrekende introductie van ecologische triage, zijn vroege berekeningen van exponentiële extinctieratio's en zijn voorstellen voor transnationale financieringsmechanismen vormden niet alleen het fundament voor de hedendaagse wetenschap van de conservatiebiologie, maar boden tevens de beleidsmatige blauwdruk voor het hedendaagse beheer van natuurlijk kapitaal en mondiale publieke goederen2.

Works cited

1. The Sinking Ark: A New Look at the Problem of Disappearing Species, https://www.goodreads.com/book/show/2381140.The_Sinking_Ark

2. The Sinking Ark: A New Look at the Problem of Disappearing Species, https://books.google.com/books/about/The_Sinking_Ark.html?id=r3VkzsjN-z8C

3. from wilderness preservation to biodiversity conservation - SciELO, https://www.scielo.br/j/his/a/LZyXDZjgmVh4ssHfPPNrGHd/?lang=en&ilang=en

4. Read "Biodiversity" at NAP.edu, https://www.nationalacademies.org/read/989/chapter/3

5. Part II - Protecting and Restoring Populations and Habitats, https://www.cambridge.org/core/books/conservation-in-the-context-of-a-changing-world/protecting-and-restoring-populations-and-habitats-a-preservationist-approach-to-conservation/D090207425082417D23DDB3593910A8E/core-reader

6. Playing Noah | Animal Legal & Historical Center, https://www.animallaw.info/article/playing-noah

7. The Sinking Ark: A New Look at the Problem of Disappearing Species, https://books.google.com.gt/books?id=LJzwAAAAMAAJ&source=gbs_navlinks_s

8. 20 Species We Might Lose | Discover Magazine, https://www.discovermagazine.com/20-species-we-might-lose-14196

9. ROWS AGENCY - ERIC, https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED157821.pdf

10. Myers, Norman (1934–2019), environmentalist, https://www.oxforddnb.com/display/10.1093/odnb/9780198614128.001.0001/odnb-9780198614128-e-90000381353?d=%2F10.1093%2Fodnb%2F9780198614128.001.0001%2Fodnb-9780198614128-e-90000381353&p=emailAWq1ChCxYxmgo

11. Norman Myers, Ph.D. | The Pew Charitable Trusts, https://www.pew.org/en/projects/marine-fellows/fellows-directory/1994/norman-myers

12. 2001 Blue Planet Prize Lord (Robert) May of Oxford (Australia), https://www.af-info.or.jp/better_future/pdf/vol_II/2001_winners.pdf

13. Norman Myers obituary | Environment | The Guardian, https://www.theguardian.com/environment/2019/oct/31/norman-myers-obituary

14. THE SINKING ARK: A New Look At The Problem Of Disappearing, https://www.abebooks.com/first-edition/SINKING-ARK-New-Look-Problem-Disappearing/6117373484/bd

15. resolving the tragedy of the commons by creating private property, https://www.the-republican-reversal.com/uploads/1/2/0/2/120201024/resolving_the_tragedy_of_the_commons.pdf

16. Welcome to the Narcisscene | The Breakthrough Institute, https://thebreakthrough.org/journal/no-9-summer-2018/welcome-to-the-narcisscene

17. What counts as threatened? Science, objectivity and the Sixth, https://blogs.ucl.ac.uk/sts-observatory/2021/07/28/what-counts-as-threatened-science-objectivity-and-the-sixth-extinction/

18. Environmental Quality - Econlib - The Library of Economics and Liberty, https://www.econlib.org/library/Enc/EnvironmentalQuality.html

19. The Present Status and Future Prospects of Tropical Moist Forests, https://www.cambridge.org/core/journals/environmental-conservation/article/present-status-and-future-prospects-of-tropical-moist-forests/C083C8FC31464F112EDDFB6FC02F17CC

20. Book Reviews, Sites, Romance, Fantasy, Fiction | Kirkus Reviews, https://www.kirkusreviews.com/book-reviews/a/norman-myers-3/the-primary-source-tropical-forests-and-our-fut/

21. The Primary Source: Tropical Forests and Our Future - Goodreads, https://www.goodreads.com/book/show/2381142.The_Primary_Source

22. Species are a measure of man's freedom: reflections after writing a, https://www.cambridge.org/core/journals/oryx/article/species-are-a-measure-of-mans-freedom-reflections-after-writing-a-red-data-book-on-african-birds/B3E6A3A7AD83A8ED5D6E954483D8878F

23. Intervening in evolution: Ethics and actions - PNAS, https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.091093898

24. Vanishing Species: The Planet in Crisis - Indian Academy of Sciences, https://www.ias.ac.in/article/fulltext/reso/015/04/0321-0336

25. Sixth Extinction, https://www.mysterium.com/sixthextinction.html

26. The Sinking Ark: A New Look at the Problem of Disappearing Species, https://www.semanticscholar.org/paper/The-Sinking-Ark%3A-A-New-Look-at-the-Problem-of-Myers/8a5ba8a1a5616308838352bcb72bc9edfee6a2a0

27. Primary Source: Tropical Forests and Our Future | Wiley, https://www.wiley.com/en-au/Primary+Source%3A+Tropical+Forests+and+Our+Future-p-00077356

28. Latin America and the Need for a Life-Liberating Theology, https://www.religion-online.org/article/latin-america-and-the-need-for-a-life-liberating-theology/

29. Norman Myers - Alchetron, The Free Social Encyclopedia, https://alchetron.com/Norman-Myers

30. Getting Biodiversity Projects to Work - dokumen.pub, https://dokumen.pub/download/getting-biodiversity-projects-to-work-towards-more-effective-conservation-and-development-9780231529723.html

31. Full text of "World plant conservation bibliography" - Internet Archive, https://archive.org/stream/worldplantconser90wcmc/worldplantconser90wcmc_djvu.txt

32. Seed Wars: Common Heritage, Private Property, and Political Strategy, https://dces.wisc.edu/wp-content/uploads/sites/128/2013/08/1987-Seed-Wars.pdf

33. Assessing the Impact of the World Conservation Strategy After 45, https://www.mdpi.com/2673-7159/6/3/101

34. Why Care? - National Wildlife Federation, https://www.nwf.org/~/media/PDFs/Wildlife/medicinalbenefits9-06.ashx

35. Biodiversity: Increasing the Political Clout of Nature Conservation, https://www.researchgate.net/publication/321889772_Biodiversity_Increasing_the_Political_Clout_of_Nature_Conservation

36. (PDF) Norman Myers (1934–2019) - ResearchGate, https://www.researchgate.net/publication/339007636_Norman_Myers_1934-2019

37. Alleviating spatial conflict between people and biodiversity, https://www.researchgate.net/publication/5567163_Alleviating_spatial_conflict_between_people_and_biodiversity

38. EBSCOhost - CSUN, http://www.csun.edu/~hmc60533/CSUN_630E_S2004/link_to_termination_of_species.htm

39. The Preservation of Species [Course Book ed.] 9781400857869, https://dokumen.pub/the-preservation-of-species-course-booknbsped-9781400857869.html

40. Helping Nature Heal, https://archive.org/download/helpingnaturehea00unse/helpingnaturehea00unse.pdf

41. The Concept of Public Trusteeship in the Transboundary ... - Brill, https://brill.com/display/book/edcoll/9789004273894/B9789004273894_004.pdf

42. (PDF) The rise of public trusteeship in international environmental law, https://www.researchgate.net/publication/287446402_The_rise_of_public_trusteeship_in_international_environmental_law

43. energy-economic-and-ecological-relationships-for-gotland-sweden, https://resolve.cambridge.org/core/services/aop-cambridge-core/content/view/EC3DE923C34093D4ADB012823E2E0DB2/S0376892900007402a.pdf/energy-economic-and-ecological-relationships-for-gotland-sweden-a-regional-systems-study-by-a-m-jansson-and-j-zuchetto-ecological-bulletins-28-swedish-natural-science-research-council-wenner-gren-cent.pdf

44. Managing the World's Forests, https://documents1.worldbank.org/curated/en/714631488517243634/pdf/110215-PUBLIC-Box396328B-PUBLIC-Managing-The-Worlds-Forests-Looking-for-Balance-Between-Conservation-Development-1992.pdf

45. The Sinking Ark: A New Look at the Problem of Disappearing Species, https://scispace.com/papers/the-sinking-ark-a-new-look-at-the-problem-of-disappearing-4sbiiiwtux?citations_page=8

46. RACE TO SAVE THE - World Bank Documents, https://documents1.worldbank.org/curated/en/648401468740204853/pdf/multi-page.pdf

47. Conservation, https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9780511162640_A23689823/preview-9780511162640_A23689823.pdf

48. Biodiversity-book.pdf, https://northinlet.sc.edu/wp-content/uploads/2022/03/Biodiversity-book.pdf

49. Global biodiversity loss: Exaggerated versus realistic estimates, http://www.iaees.org/publications/journals/environsc/articles/2016-5%282%29/global-biodiversity-loss-exaggerated-versus-realistic-estimates.pdf

50. (PDF) Extinction - ResearchGate, https://www.researchgate.net/publication/229068847_Extinction

51. Quantifying the biodiversity crisis - Eileen Crist, https://www.eileencrist.com/images/pdf/Quantifying-the-Biodiversity-Crisis.pdf